Boven de koude kust van de Grote Oceaan vliegt een reusachtige roofvogel, op zoek naar een prooi. Plotseling duikt ze naar beneden. Met haar vlijmscherpe, kromme klauwen grist ze zó een vis uit het water. De Stellers zeearend is de grootste van alle zeearenden en daarmee ook een van de grootste roofvogels ter wereld. Kom hier alles te weten over deze veelzijdige vogel.
Haliaeetus pelagicus
± 25 jaar
85 - 105 centimeter
♀ ± 6,8 - 9 kilogram
♂ ± 4,5 - 6 kilogram
Als je weet waar je op moet letten, is de Stellers zeearend moeilijk te verwarren met een andere vogel. Hij heeft vooral donkerbruine veren, met witte schouders, staartveren en poten. De snavel en tenen zijn felgeel. Er is geen verschil in kleur tussen mannetjes en vrouwtjes, maar over het algemeen zijn de vrouwtjes een stuk groter dan de mannetjes.
Jongvolwassen Stellers zeearenden hebben vooral bruine veren. Ze krijgen hun kenmerkende witte veren pas als ze volwassen zijn.
Stellers zeearenden leven aan de noordkust van de Grote Oceaan. Je vindt ze vooral in Rusland, Korea en Japan. Soms steekt een Stellers zeearend over naar Noord Amerika, maar daar komt hij niet van nature voor.
Deze zeearenden bouwen hun nesten het liefst op plekken waar veel vissen zwemmen, zoals bij de mondingen van rivieren. Je vindt ze soms ook verder landinwaarts bij rivieren en meren.
Een Stellers zeearend eet niets liever dan vis. Zijn favoriete soort is zalm. Als deze vissen de rivier opzwemmen om zich voort te planten, grijpt de zeearend er gemakkelijk één tussenuit met zijn scherpe klauwen.
Als er geen vis beschikbaar is, jaagt de Stellers zeearend ook op andere dieren, zoals meeuwen, hazen en zelfs poolvossen! Daarnaast laat hij een dode zeehond of dood hert niet zomaar liggen. Als aaseter scoort hij zo een gratis maaltijd.
Afhankelijk van het seizoen leven Stellers zeearenden het liefst alleen of samen. Tijdens de paartijd en het grootbrengen van hun jongen blijven de ouders als koppel bij elkaar. Samen verdedigen ze hun territorium fanatiek tegen andere zeearenden. Daarbuiten leven ze meestal alleen, maar komen ze elkaar soms wel tegen op plekken waar veel eten te vinden is.
Stellers zeearenden paren meestal aan het einde van de winter. Om indruk op elkaar te maken, vliegen ze als acrobaten om elkaar heen en krijsen ze als luide meeuwen. Partners bouwen samen nesten in bomen en op rotsen naast het water. Het vrouwtje legt haar eieren meestal in april. Daarna broeden beide ouders de eieren om de beurt uit. Veel koppels onderhouden meer dan één nest en wisselen per jaar af welke nestplaats ze gebruiken.
Meestal kruipen één tot drie witte kuikens uit het ei aan het einde van mei. Hun donsveren kleuren al snel bruin. Deze kuikens zijn volledig afhankelijk van hun ouders voor eten en warmte in de koude wind. De moeder blijft meestal op het nest om de jongen te voeden terwijl de vader jaagt, hoewel de ouders de rollen soms ook omdraaien.
Het leven van een jonge zeearend is niet zonder gevaar. Ziektes, honger en nestrovers verkleinen de overlevingskansen van de kuikens enorm. Meestal overleeft maar één van de kuikens tot op het moment om uit te vliegen.
Stellers zeearenden zijn grote roofdieren die hoog in de voedselketen staan. Maar ze delen hun leefgebied wel met andere jagers, zoals de witstaartzeearend. Soms vallen deze roofvogels elkaar aan om te vechten om een prooi.
Daarnaast vormen bruine beren een grote bedreiging voor zowel volwassen als jonge zeearenden. De beren klimmen soms in bomen om jonge zeearenden uit hun nest te grijpen. Andere veelvoorkomende nestrovers zijn sabelmarters en hermelijnen.
Het gaat niet goed met Stellers zeearenden in het wild. Door overbevissing is hun favoriete voedsel moeilijker te vinden. Daarom eten de zeearenden in Japan vaker afgeschoten herten. Vanwege de loden kogels die de jagers gebruiken is het risico op loodvergiftiging helaas hoog. Ook giffen uit de industrie en landbouw die in het water terecht komen zijn zeer gevaarlijk voor de zeearenden.
Daarnaast verdwijnt het leefgebied van de Stellers zeearenden door ontbossing en de aanleg van stuwdammen in de rivieren. Om al deze redenen is de Stellers zeearend ingedeeld als “Kwetsbaar” op de internationale rode lijst. Gelukkig is de roofvogel in zowel Japan als Rusland een beschermde diersoort.
Diergaarde Blijdorp doet mee aan het Europese populatiemanagement programma van de Stellers zeearend. De coördinator bepaalt op basis van de stamboom van zeearenden in dierentuinen welke dieren het beste aan elkaar gekoppeld kunnen worden voor gezonde nakomelingen. Deze jongen worden op hun beurt weer naar andere dierentuinen verplaatst en vormen zo de volgende generatie. Zo bouwen we een gezonde populatie op als reserve voor de wilde dieren, met als uiteindelijke doel om zeearenden weer terug te brengen in hun natuurlijke leefgebied als de omstandigheden daar gunstig voor zijn.