Je vindt ze in rivieren door heel Europa en Azië. Euraziatische otters zijn echte acrobaten die soepel door het water glijden. Ook in Nederland komen otters van nature voor. Ze zijn een tijdje verdwenen door watervervuiling en aanrijdingen, maar zijn inmiddels weer bezig met een comeback. Duik hier in de wereld van de Euraziatische otter.
Lutra lutra
Maximaal 17 jaar
83 - 132 centimeter
Staartlengte 33 - 50 centimeter
5 - 14 kilogram
Euraziatische otters herken je aan hun grijsbruine vacht die op de buik een stuk lichter gekleurd is. Deze vacht bestaat uit twee lagen: de langere, dikkere haren zijn watervast, terwijl korte haren daaronder de otter warm houden.
Otters hebben korte, krachtige poten met zwemvliezen. Met hun gestroomlijnde vorm en sterke, beweeglijke staart zijn het fantastische zwemmers. Hun neus, ogen en oren zitten boven op het hoofd, zodat ze vanuit het water goed hun omgeving in de gaten kunnen houden.
Zoals de naam al verklapt, vind je Euraziatische otters in heel Europa en Azië. Van Portugal tot Indonesië en zelfs in het uiterste oosten van Rusland. Ook in een deel van Noordwest-Afrika kom je ze tegen. Ze leven in rivieren, beken, meren en moerassen. Ook in bergstromen tot 4000 meter hoog voelen ze zich thuis. Ze vermijden meestal dieper water.
Euraziatische otters zijn vooral in de schemering en ’s nachts actief. Ze verschuilen zich verder in holen of holle boomstammen, vaak dicht bij het water.
Otters zijn roofdieren die pijlsnel door het water schieten. Met hun sterke neus en gevoelige snorharen speuren ze naar vissen, kikkers, kreeften en krabben. Ze zien er misschien schattig uit, maar ze hebben zeer scherpe tanden die gemakkelijk door de pantsers van kreeftachtigen bijten. Ze gebruiken hun voorpoten om hun eten vast te houden terwijl ze erin happen.
Soms eten otters watervogels, zoals waterhoenders en meerkoeten. Ook op het land vinden otters voedsel. Eieren, muizen, insecten en andere kleine dieren staan allemaal op het menu. Ze kunnen bijna een kilo per dag eten.
Voorheen dacht men dat otters vooral alleen leefden en geen andere dieren van hetzelfde geslacht in hun leefgebied tolereerden. Maar uit recent onderzoek blijkt dat otters socialer zijn dan we denken. Mannetjes hebben vaak territoria die overlappen met die van verschillende vrouwtjes. In andere gebieden vind je otters van alle leeftijden en geslachten bij elkaar. Toch zijn sommige otters echt territoriaal: die beschermen hun leefgebied tegen anderen. Het hangt dus eigenlijk af van de otter zelf of die graag met anderen optrekt.
Ottervrouwtjes zijn elke zes weken telkens twee weken vruchtbaar. Ze laten dit weten aan de mannetjes door op vaste plaatsen aan de rand van hun leefgebied te poepen. De mannetjes kunnen namelijk aan de poep ruiken of het vrouwtje vruchtbaar is of niet! Als ze elkaar eenmaal gevonden hebben, paren ze in het water. Het mannetje keert daarna meestal terug naar zijn eigen gebied.
Na ongeveer twee maanden baart een ottermoeder meestal twee of drie jongen. Bij de geboorte zijn ze blind en wegen ze zo’n 130 gram. Omdat de jonge otters nog niet kunnen zwemmen en kwetsbaar zijn voor roofdieren, baart de moeder ze meestal in een beschermd hol, met een opening naar buiten die niet overstroomt.
Na twee maanden zijn de otters groot genoeg voor hun eerste zwemles. Van nature zijn de jonge otters bang voor water, dus de moeder moet soms de jongen het water in duwen. Na een jaar zijn de jongen groot genoeg om hun eigen pad in te slaan.
Omdat de Euraziatische otter op zoveel verschillende plaatsen op de wereld voorkomt, zijn hun natuurlijke roofdieren net zo divers: van wilde honden tot krokodillen en roofvogels. Otters moeten dus goed opletten.
In Nederland zijn er weinig dieren groot genoeg om een volwassen otter aan te vallen. In theorie zou een wolf of roofvogel een otter kunnen doden, maar dat is hier vooralsnog niet vastgelegd.
Op verschillende plekken in West-Europa, waaronder Nederland, waren otters aan het einde van de twintigste eeuw uitgestorven. Dat kwam vooral omdat het water steeds vuiler werd. Daarnaast werden otters vaak doodgereden bij het oversteken van gevaarlijke wegen, op weg naar de volgende waterpartij.
In 2002 zijn er voor het eerst nieuwe otters in Nederland uitgezet. Omdat het water gelukkig steeds schoner is, voelen de otters zich hier weer helemaal thuis. Aanrijdingen vormen wel nog steeds een groot probleem. Daarom leggen natuurbeheerders speciale ottertunnels aan, waar ze veilig doorheen kunnen om de overkant te bereiken.
Wereldwijd is de Euraziatische otter nog altijd een veelvoorkomende diersoort. De kans dat het dier binnenkort uitsterft is dan ook niet heel groot. Toch blijft het opletten om het leefgebied van de otter te beschermen. De Euraziatische otter wordt dan ook beschouwd als ‘Gevoelig’.
Diergaarde Blijdorp doet mee aan het Europese populatiemanagement programma van de Euraziatische otter. De coördinator bepaalt op basis van de stamboom van otters in dierentuinen welke dieren het beste aan elkaar gekoppeld kunnen worden voor gezonde nakomelingen. Deze jongen worden op hun beurt weer naar andere dierentuinen verplaatst en vormen zo de volgende generatie. Zo bouwen we een gezonde populatie op als reserve voor de wilde dieren, met als uiteindelijke doel om de otters weer terug te brengen in hun natuurlijke leefgebied als de omstandigheden daar gunstig voor zijn.