In het dierenrijk komt het wel vaker voor. Toch is het voor de witruggieren in Beekse Bergen een noviteit. De twee mannelijke gieren Aziz en Kadir hebben zich als ‘koppel’ ontfermd over een kuiken afkomstig uit Diergaarde Blijdorp. Op 3 maart kwam het daar uit het ei. Na enkele dagen is het kuiken bij de mannen in de Beekse Bergen geplaatst. Zij namen het jonge dier direct onder hun vleugels. Een belangrijke stap voor de populatie die in het wild zwaar onder druk staat.
Foto: Beekse Bergen
Gieren zijn de onmisbare afvalverwerkers van de natuur. Met hun karakteristieke koppen en lange halzen zijn zij degene die ziektes en virussen buiten de deur houden door het ruimen van kadavers. Ook ‘recyclen’ ze belangrijke voedingsstoffen in het savanne ecosysteem. Voor velen zijn het daarom graag geziene gasten. Behalve voor stropers. Doordat gieren hun ‘prooi’ al van kilometers spotten en er vervolgens boven gaan cirkelen, verraden zij de positie van mensen met kwaad in de zin. Het gevolg: stropers vergiftigen kadavers, met massale gierensterfte als resultaat. Op sommige plekken is nog maar 3% van de populatie van enkele jaren terug in leven. Onder meer de witruggier wordt met uitsterven bedreigd.
Dit is dan ook de reden dat dierentuinen wereldwijd de handen ineen slaan om de gierenpopulatie verder te vergroten. Zo is Diergaarde Blijdorp coördinator van het populatiemanagement programma van de Rüppellsgier. Samen met de Beekse Bergen zijn ze voortrekkers op het gebied van het fokken/kweken van bedreigde giersoorten. Het kuiken van de twee mannen is één van de vele successen van de laatste jaren.
Foto: Beekse Bergen
Gieren zijn geslachtsrijp rond hun 6e jaar. Als ze al eieren leggen, dan is dat er vaak slechts één per seizoen. Maar… als een gier een ei verliest, dan legt het heel rap weer een tweede. Met dít in het achterhoofd ontstond het idee om op een giervriendelijke manier ‘razendsnel’ een gezonde (reserve)populatie op te bouwen.
In dierentuinen worden gierennesten nauwlettend in de gaten gehouden. Wanneer een gier een ei legt, wordt dit zo snel mogelijk weggehaald en naar de broedmachines in Diergaarde Blijdorp gebracht. Na 10 dagen wordt deze geschouwd om te zien of het bevrucht is. Ondertussen doet de natuur zijn werk en legt de gier binnen vier weken een tweede ei. Dit ei wordt dan zo snel mogelijk vervangen door een 3D geprint kunstei. De vogel voelt geen verschil en draagt de volle 55 dagen zorg voor het geprinte ei. Ondertussen worden beide échte eieren uitgebroed in de broedmachine.
Wanneer de eieren uitkomen, worden de gierenkuikens de eerste dagen met de hand gevoed. Vervolgens vindt de tweede wisseltruc plaats. Zo ook bij Aziz en Kadir. Toen bleek dat de twee mannen samen een nest hadden gebouwd, besloten de verzorgers van Beekse Bergen het koppel een kunstei te geven. Zodat ze konden functioneren als adoptiekoppel voor de ‘Rotterdamse’ gier. En zo geschiedde. Toen de twee mannen even hun nest verlieten, werd het kunstei vliegensvlug omgewisseld voor het net binnengebrachte kuiken. De gelukkige (pleeg)ouders behandelen het jong alsof het van hen is en voeden het met heel veel zorg en aandacht op.
Tal van Nederlandse dierentuinen werken op deze wijze samen om diverse gierensoorten voor uitsterven te behoeden. Momenteel broeden er kapgieren, witruggieren, Rüppellsgieren en witkopgieren. Gemiddeld krijgt Diergaarde Blijdorp eens in de drie weken, één of meerdere eieren aangeleverd. Eenmaal uitgebroed wordt zorgvuldig gekeken waar de kuikens kunnen worden ondergebracht. Om de genetische pool zo gezond mogelijk te houden.
Alles om een gezonde reservepopulatie op te bouwen om deze onmisbare schakels in de natuur voor uitsterven te behoeden.